Yurtdışı şantiyelerinde çalışan işçilerin, Türkiye’de açtıkları iş hukukundan kaynaklanan tazminat ve alacak davalarında 30 yılı aşkın süredir Yargıtay içtihatlarında; İş Hukukunun emredicilik yönü ve işçinin korunması ilkesi uyarınca yabancılık unsuru taşıyan bu tür uyuşmazlıklarda Türk Vatandaşı olan işçinin kamu düzeni de dikkate alınarak, yurt dışına gönderilmesinde gönderen kişi yada şirketin yurt dışındaki yabancı şirket ile organik bağı delillendirildiğinde Türk İş Hukukunun uygulanacağı ve organik bağ içinde olan Türkiyedeki kişi veya kişilerin işçinin işvereni kabul edilerek sorumlu olacağına hükmetmiştir.
Ancak Yargıtay 2023 yılı itibarıyla bugüne kadar uygulamış olduğu içtihadını değiştirerek ve önceki içtihatları ile çelişir şekilde MÖHUK 27. maddeden ve “mutad işyeri” ve iş sözleşmelerindeki “hukuk seçimi”nden bahisle yabancı hukuk uygulanması yönünde kararlar almıştır.
Yargıtay içtihatlarına dayanak Kanun maddesinin iptali için yapılan başvuru neticesinde 10/03/2025 tarihli ve 32837 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 2023/158 E., 2024/187 K. sayılı kararı ile MÖHUK 27/1 maddesi iptal edilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararının ardından MÖHUK 27. maddenin 1. ve 4. maddelerinde değişikliğe gidilmiştir.
Ancak yerel mahkemeler nezdinde söz konusu uyuşmazlıklara yabancı hukuk uygulanmasına devam olunmuş ve bir çok dava yabancı mevzuatlardaki kısa dava açma süreleri nedeniyle reddedilmiştir.
Son dönemlerde Hukuk Büromuza ulaşan Yargıtay kararları, sözleşme olmayan dönemler yönünden sıkı ilişkili hukukun irdelenmesi ve sıkı ilişkili hukuk yabancı mevzuattan daha fazla koruma sağlamaktaysa o hukukun uygulanması yönündedir.
Bu defa 16/01/2026 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 2024/48855 başvuru numaralı kararında, yurtdışındaki şantiyelerde çalışan işçilerin, Türkiye’de açtıkları iş hukukundan kaynaklanan tazminat ve alacak davalarında sıkı ilişkili hukukun değerlendirilmemesi, sadece çalışılan ülkeye ve iş sözleşmesine bakılarak yabancı hukuk uygulanması, Anayasa Mahkemesince çalışma hakkının, mahkemeye erişim hakkının ve eşitlik ilkesinin ihlali sayılmıştır. Bu karar ile Rus Hukuku uygulanması sonucu Rus Hukukundaki 3 ay/1 yıllık zamanaşımı nedeniyle reddedilen davanın yargılanmasının yenilenmesine karar verilmiştir.
Mezkur Anayasa Mahkemesi kararı, Yargıtay’ın son dönemde sıkı ilişkili hukukun değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin bozma kararları bir arada değerlendirildiğinde, yabancı ülkelerde çalışan işçilerin Türkiye’de açtıkları davalarda Yargıtay’ın 30 yılı aşkın süre boyunca Türk İş Hukuku uygulanmasına dair içtihadı ile paralellik gösterdiği dikkat çekmektedir.
| Mustafa Kemal Mah. Maidan İş ve Yaşam Merkezi 2118. Cad. C Blok No:20 Çankaya/ANKARA | |
| 0312 430 57 97 | |
| info@muganhukuk.com |